İran’nın uyguladığı daraltıcı internet siyaseti, milleti neleri yapmaya zorluyor? Yanıtlar burada
Associated Press’e bir İran yurttaşının attığı e-postadan yapılan alıntı: “Bu mevzuda gerçekten evhamlıyız. Kendimi gözetmek için iletilerimi yalnızca sosyal ağlarda yapıyorum. Şahsi blog’umun bazı kısımlarını silip kendim sansürledim.” İran devleti ne kadar eforlu olursa olsun milletinin bu kadar baskı altında olmasının yanlışlığı tam dünyada vurgulanıyor. Acaba İran interneti sansürlediğinde kendisi mi karlı çıkıyor yoksa düşmanları mı?
İran’daki vakalar yalnızca caddelerde olmuyor. Facebook, Twitter, Youtube üzerinde de protestolar sürüyor. Dünya İran’da olan bazı şeyleri internet sayesini bilebiliyor. İranlılar da dünyayı internetten öğreniyor. İran yabancı baskılarına ve telkinlerine boyun eğmese de kendi içerisinde bir çatışma yaşıyor.
Bunun ne kadarı yabancılar tarafından kışkırtılıyor, ne kadarı milletin hükümet baskısına tepkisi ölçmek olanaksız. Ancak İran hükümeti interneti de adım adım sansürlemeyi, buradan dünyaya dağılan sesleri kesmeyi öğreniyor. İranlılar da ya boyun eğiyor ya manileri aşmanın yollarını biliyor.
Facebook, Twitter, YouTube gibi siteler hala manili. Kullanıcılar Proxy üzerinden yasadışı kullanıyor. Takip edildikleri için hapsedilip mapusa atılmaktan, baskı ve eziyet görmekten korkuyorlar. Muhalefet liderinin internet siteleri kapatılıyor. Ardından yenileri açılıyor ve bu sürüp gidiyor.
İran bir yandan dünyaya kafa yakaladığı için sempati görüyor, hoşlanılıyor; öbür yandan da şahsi serbestliklere vurduğu darbe yüzünü ayıplanıyor. İşin internet kısmı da tam dünyada akustik uyandırıyor. İnternet İran milletine kendilerini kendi ağızlarından anlatma fırsatı veriyor. Dünyanın başka ülkelerinden insanlara da yabancı basının İran hakkındaki yorumundan kurtulup hakikat bilgiye erişme ihtimali veriyor. İran milleti tasasını tam dünyaya anlatmak istiyor; ancak hükümet bunu mahzurlu buluyor.
Tor projesinden Andrew Lewman’a göre İran hükümeti interneti hakimiyet etmeyi çok süratli öğreniyor. Hakimiyet edemese de insanların hapsedilme fobisi kendilerini sansürlemelerine yetiyor.
Ama herkes susmuyor. İranlılar internet sansürüne karşı yanıtı Tor gibi anonim sörf sağlayan yazılımlarda buluyor. Tercihlerden sonra olan vakalarla beraber etkin Tor seansı rakamı yüzlerceden binlerceye fırlamış. Mahlas altında yazılan yazılar, Tor’la birleşince İranlılar da internette konuşmanın yolunu buluyor.
