Gereksinimimizin kat kat üzerinde enerji üreten müthiş bir kaynak.
Mojave Çölü’nde duru bir kasım sabahı. Günün ilk saatleri. Güneş uçuk pembemsi bir ışıltıyla McCullough Tepeleri’nin doruklarına hafifçe değiyor. Fonda, Las Vegas’ın gigavatlık ışıltıları arkasında batan bir dolunay.
“Nevada Solar One” güneş santrali henüz uykuda. Günlük mesaisi başladı, başlayacak. Bir elektrik santralinin bu kadar hoş olabileceğini hayal etmek dahi güç: 100 hektarlık bir alanda ebedî ışık kanalları gibi oluklar halinde uzayıp giden hafif içbükey aynalar. Gece yere bakar halde duran 182 binin üzerinde ayna uyanıp güneşi izlemeye başlıyor.
Kumanda odasında bir cerrah, “Bugün sıcaklık 370 santigrat dereceye varacak gibi görünüyor” diyor. Onun işi, güneş ışığını içlerinde dolaşım akışkanı bulunan uzun çelik borulara odaklayıp, bu akışkanı 400 santigrat dereceye kadar ısıtan parabol şekilli ayna sıralarını izlemek.
Ayna tarlasında elde edilen fantastik sıcaklıktaki bu akışkan, kaynar gidişattaki dolaşım akışkanının içine aktığı çok büyük radyant ısıtıcının bütün merkezinde tümüyle buğuya dönüşüyor. Su buğuyu, bir türbin ve dinamoyu çalıştırıp 64 megavata varan oranda elektrik üretiyor. Ki bu da, Amerika Birleşik Devletleri standartlarında düşünüldüğünde 14 bin hane ya da birkaç Las Vegas kumarhanesine yetecek kadar enerji anlamına geliyor.
Kuruluş idareyicisi Robert Cable, Eldorado Vadisi otobanının karşısındaki doğalgazla çalışan enerji santralini işaret ederek, “Sistem bir kere buğuyu ürettikten sonra, işin geri kalanı ananesel usullerden farksız,” diyor. “Biz de yolun karşı tarafındakilerle aynı aletleri ve parçaları kullanıyoruz.”
2007’de imale geçen “Nevada Solar One”, bu tarih itibariyle Amerika Birleşik Devletlerinde 17 seneden uzun bir zaman sonra yapılan ilk büyük güneş enerjisi santrali unvanını üstlendi. Bu arada mevzubahisi bu zaman aralığında güneş enerjisi teknolojisi değişik ülkelerde de popülerlik kazanıp filizlenmeye geçmişti.
“Nevada Solar One” bir İspanyol işletmeyi olan Acciona’ya ait. Aynalarsa Almanya’da üretildi. Kafamızda baretler ve güneş gözlüklerimiz, Robert Cable’ın kamyonetine sıçrayıp, dizi dizi uzanan ayna oluklarının yanı başından ağır ağır ilerliyoruz. Bazı adamlar bir su tankerinden gelen hortumla aynalara su yakalıyor. Cable, “Her türlü toz zerresi onları etkiliyor” diyor.
Ayna tarlasının dış hududunda durup daha yakından araştırmak üzere kamyonetten iniyoruz. Kullanılan sırçanın ne kadar dayanıklı ve sert olduğunu göstermek için Cable aynalardan birine davul çalarcasına vurmaya başlıyor.
Başının üzerinde, parabolün odak noktasındaki dolaşım akışkanını taşıyan boru, ışığı daha iyi emmesi için siyah seramikle kaplanmış. Ve izolasyon emeliyle havası alınarak vakumlanmış bir sırça silindir içine alınmış. “Nevada Solar One” bulutsuz bir yaz günü güneş bütün tepedeyken güneş ışınlarının yüzde 21’ini elektriğe dönüştürebiliyor.
Doğalgazla çalışan termik santraller daha faydalı olabilir ancak güneş enerjisi sayesinde burada yakıta hiç para vermiyorsunuz. Ve seyyareyi ısıtan karbondioksit de havaya salınmıyor. Takribî her 30 dakikada bir, motorlar aynaları azıcık daha yukarıya hareket ettirdikçe hafif bir vızıltı dinleniyor. Öğle saatlerinde tam aynalar dosdoğru güneşe bakıyor olacaklar. Burası öylesine suskun ki ne kadar çok iş yapıldığını hayal etmek imkânsız: 760 aynadan oluşan her bir ayna grubu takribî 84 bin vatlık enerji üretiyor ve bu da takribî 113 atlık efora eşdeğer. Saat 08.00’e gelindiğinde borulardan geçen yağ şirket sıcaklığını ulaşıyor. Yarım saat sonra imal istasyonundaki türbin tiz bir ses çıkaracak kadar süratle dönmeye başlıyor. “Nevada Solar One” artık enerji üretmeye hazır…
Çölün ortasında ayna tarlası
Yaftalar : Seçenek enerji Güneş enerjisi
