Türkiye’de bayan internet kullanıcılarının toplam kullanıcıları oranının yüzde 7 seviyesinde bulunduğu belirtildi.
Dünya Bankası bilgi teknolojileri alanında büyüme gösteren ülkelerde hükümetlerin “daha faal, şeffaf ve duyarlı” hale geldiklerini bildirdi. “Kalkınma İçin Bilgi ve Bağlantı 2009” raporunda finansal krizin teknoloji iletişimli tüketmeleri yalnızca kısa vadeli etkileyeceği, bunun senenin ilk iki ya da üç çeyreğini içereceği ancak teknoloji tüketmelerinin gelecek sene yine çoğalmaya başlayacağı varsayım edildi.
SİHRİME VE İSTİHDAMIN ANAHTARI: SÜRATLİ İNTERNET
Dünya Bankası’nın “Kalkınma İçin Bilgi ve Bağlantı 2009” raporu yayımlandı. Rapora göre büyümekte olan ülkelerde uzun süreli sihrime ve istihdam yaratmanın anahtarı “süratli” internette bulunuyor. Rapor, bilgisayar, cep telefonu, cep bilgisayarı ve eşi değişik teknoloji mahsullerini Bilgi Teknolojileri IT, bunlar sayesinde yapılan, turizm, perakende ticaret, bankacılık operasyonları, ticari faaliyetler, sigortacılık olan Bilgi Teknoloji Uygulamaları ITES olarak araştırdı.
TÜRKİYE’DE BAYAN İNTERNET KULLANICILARI YÜZDE 7
Rapora Türkiye’de bayan internet kullanıcısı rakamı oldukça düşük bulunuyor. Bazı ülkelerde internet kullanan bayanların toplam kullanıcılar içindeki oranları şöyle yüzde: Avustralya 68, Avusturya 55, Brezilya 32, Bulgaristan 28, Yunanistan 23, İtalya 28, Japonya 2006’da 71, Letonya 51, Litvanya 41, Hollanda 77, Peru 26, Polonya 37, Romanya 20, Rusya 21, İspanya 40, Tayland 2006’da 15, İngiltere 61, Amerika Birleşik Devletleri 67, Türkiye 2005’te 7. Raporda Türkiye’de bayanların 2007’deki kullanım oranı bulunmuyor yer almıyor, Arjantin, Kanada, Çin, Hırvatistan, Mısır, Endonezya, Fas, Filipinler, Senegal, İsviçre gibi ülkeler için ise hiçbir bilgi yer almadı. Raporda ülkelerin bilgi ve bağlantı teknolojileriyle alakalı puanları 10 üzerinden verildi. Buna göre Türkiye’nin “Bilgi ve Bağlantı Teknolojilerine Ulaşım” puanı 8, “Bilgi ve Bağlantı Teknolojilerinin Maliyet Açısından Erişilebilirlik” puanı 7, “Bilgi ve Bağlantı Teknolojisi Uygulamalarının Kamu ve İş Aleminde Özümsenmesi” puanı 7 oldu. Türkiye’nin bu alanda dahil olduğu üst-orta kazanç grubu ülkelerde, mevzubahisi puanlar “vasati”, 6.79, 6.82 ve 6.57 seviyesinde Türkiye ait olduğu grubun ortalaması üzerinde bulunuyor.
MALİYETLER
Rapora göre evlerde değişmez telefon hattının aylık kıymeti 2000 senesinde vasati 10.4 dolar iken 2007 senesinde 13.5 dolara yükseldi. Maliyet Avrupa ve Orta Asya ülkelerinde 5.8 dolar seviyesinde bulunuyor. Mobil servisler için Türkiye’de 2007’de aylık 12.7 dolarlık bir maliyet sepeti ölçülürken, sayı Avrupa ve Orta Asya bölgesi için daha düşük 11.8 dolar olarak saptandı. İnternet hizmetinin vasati maliyeti aylık maliyeti 2007’de 10.9 dolardı, Avrupa ve Orta Asya bölgesinde ise vasati 12 dolar oldu. Türkiye bilgi ve bağlantı teknolojilerine GSYİH’sının yüzde 5.5’ini tüketti. Bu oran Avrupa ve Orta Asya bölgesinde yüzde 5 oldu. Türkiye’nin web üzerinden e-devlet endeksindeki puanı 2007 senesinde 0.42 olarak ölçüldü. Puan Avrupa ve Orta Asya Ülkelerinde 0.36 seviyesinde. Bu sıralamada “1” puan en iyi sayılıyor. Ayrıca 1 milyon şahsa düşen tehlikesiz internet server rakamı da Aralık 2008 haysiyetiyle 56.5 olarak ölçüldü. Sayı Avrupa ve Orta Asya ülkeleri standardının iki katı seviyesinde bulunuyor Raporda Türkiye’yle alakalı şu bilgiler yer aldı: 2005-2007 seneleri arasında iş kesimi ve fertlerin internet kullanımı: Bilgisayar kullanan emekçiler: Yüzde 41, Bilgisayarın kullanıldığı firmalar: Yüzde 88, İnternetin kullanıldığı firmalar: Yüzde 80, Web sitesi olan firmalar: Yüzde 60. 2005-2006 arasında cins ve aktifliğine göre internet kullanan şirketlerin oranı: Kamudan bilgi almak için interneti kullanan şirketlerin oranı: Yüzde 56, İnternet bankacılığı ya da finansal hizmetler için interneti kullanan şirketlerin oranı: Yüzde 75, Kamu yetkilileriyle iş yapmak için interneti kullanan şirketlerin oranı: Yüzde 63, Harcayıcı hizmetleri sağlamak için interneti kullanan şirketlerin oranı: Yüzde 16, Mahsullerini çevrimiçi dağıtmak için interneti kullanan şirketlerin oranı: yüzde 38. Raporda, OECD dar tanımına göre bilgi bağlantı teknolojisi iletişimli işlerin Türkiye’nin toplam ekonomisinde yüzde 1.7 yer yakaladığı, geniş tanıma göre ise sayının yüzde 11.8’e yükseldiği belirtildi. 2009 raporunda Türkiye’yle alakalı yer alan değişik bilgiler de şöyle: -100 şahsa düşen telefon hattı 2000 senesinde 27.3 idi, 2007’de ise yüzde 24.6. 2007’de Avrupa-Orta Asya ortalaması yüzde 25.7 -100 şahısta cep telefonu üyeliği, 2000 senesinde 23.9 idi, 2007’de yüzde 83.9 oldu. Avrupa-Orta Asya yüzde 95 -2000 senesinde 100 şahısta internet üyeliği olanların oranı yüzde 2.2 idi, sayı 2007’de yüzde 6.3’e yükseldi. Avrupa-Orta Asya yüzde 13.6 -2000 senesinde her 100 şahıstan 3.7’sinde şahsi bilgisayar bulunuyordu, sayı 2007’de yüzde 6’ya çıktı. Avrupa-Orta Asya yüzde 10.6 -Televizyonu bulunan hane oranı 2000’de yüzde 96 idi, 2007’de oran yüzde 112 oldu. Avrupa-Orta Asya yüzde 96 -Bir birey bir ayda cep telefonunda 2000 senesinde 81 dakika, 2007 senesinde 69 dakika konuştu. Avrupa-Orta Asya’da 154 dakika -İnternet “kullanıcılarının” popülasyona oranı 2000 senesinde yüzde 3.7 iken, 2007 senesinde yüzde 16.5’e yükseldi. Avrupa-Orta Asya’da yüzde 21.4 -2000 senesinde Türkiye’deki popülasyonun yüzde 50’si cep telefonu kapsama alanına dahildi, 2007 haysiyetiyle popülasyonun yüzde 98’i kapsama alanında bulunuyor. Avrupa ve Orta Asya’da yüzde 92 -Toplam internet kullanıcıları içinde değişmez genişbant internet azalarının oranı 2000 senesinde 0 iken, 2007 senesinde yüzde 97.2’sine erişti. Avrupa ve Orta Asya’da yüzde 32.5
340 SAYFALIK RAPORDA DÖRT İLETİ
Dünya Bankası, 340 sayfalık raporundan çıkardığı dört iletiyi şöyle sıraladı: “1-Uygun maliyetli yüksek kaliteli internet ve mobil telefon hizmetleri, ekonomi ve cemiyetin tüm kesimleri için kalkınmayı getirir: Büyümekte olan ülkelerde internet kullanıcı rakamı 2000 ve 2007 seneleri arasından ondan dayandı. Yüksek süratli internet irtibatlarında her yüzde 10’luk çoğalış için ekonomik gelişmede yüzde 1.3’lük çoğalış görüldü. Büyümekte olan ülkelerde 3 milyar mobil telefon azası bulunuyor. Mobil platform, uzak ve kırsal alanlardaki milyonlarca şahsa özel ve kamusal servislerin sunulmasında en eforlu tek usul haline geliyor. 2-Genişbanta ulaşım, modern bir ekonomi için bilgi esasını tamamlar ve ülkelerin kalkınma tasarılarında öncelikli olmalıdır: Temel telefon servislerine ulaşım süratle büyüyor, ancak yüksek süratli internet büyük şehirlerde yaşayan insanlar için hala ödün. Hükümetler süratli internetin yaygınlaştırılması için kamu-özel sektör ortaklığını özendirip siyasetler ve teşvikler yoluyla genişbant ulaşımının artırılmasına dayanakçı olabilir. 3-Bilgi Teknolojisi IT hizmetleri sektörü “genç istihdamı’ yaratmak suretiyle ana kalkınma meselelerine, imali ve ihracatı artırarak ve “sosyal aidiyeti’ arttırarak hitap edebilir: IT servisleri küresel piyasa potansiyelinin yüzde 15’inden azı kullanılıyor. 2007’de bu piyasa takribî 500 milyar dolara karşılık geliyordu. Hükümetler teşebbüsçülere ve özel sektöre yönelerek siyasetler, teşvikler aracılığıyla ve kabiliyetlerle altyapıya yatırım yaparak, mahallî IT hizmet sektörlerinin kalkınmasını inisiyatifi ele alarak özendirmelidir. 4-Modern bilgi ve bağlantı teknolojisi sağlayan hükümetler daha faal, şeffaf ve duyarlı hale kazançlar: Yapılan mukayese etme neticeyi Hindistan ve Gana’da hükümet aktiflikleri ve bereketlilikleri bilgi ve bağlantı teknolojisi uygulamalarıyla ehemmiyetli miktarda artırıldı, aynı zamanda özel sektör için iş imkânları artırılmış oldu.”
MOBİL TEKNOLOJİ BÜYÜMEKTE OLAN ÜLKELERDE GELİŞECEK
Raporda yer alan tespit etmelere göre dünyada 4 milyar mobil telefon olduğu varsayım ediliyor. 2000 senesinde mobil gereç azalarının yüzde 30’u büyümekte olan ülkelerdeydi, 2007 sonu haysiyetiyle yüzde 70’i büyümekte olan ülkelerde bulunuyor. Büyümekte olan ülkelerde internet kullanıcılarının rakamı 2000-2007 arası 76 milyondan 786 milyona çıktı, başka bir deyişle on kat arkasıydı. Dünyada 40 milyon birey telefon konuşmalarını genişbant internet üzerinden yapıyor. Rapora göre internet hizmetleri, servis sağlayıcılara büyük kar ihtimali sağlıyor.
E-DEVLET KALKINMADA KRİTİK EHEMMİYETE SAHİP
Dünya Bankası raporunda e-devlet için ise şöyle denildi: “-E-devlet kalkınmada kritik ehemmiyete sahiptir. Zaferli e-devlet uygulamaları harekât maliyetlerini eksiltir, zamanın yararlı kullanılmasını sağlar ve hükümet kazançlarını artırır. Gana’da e-gümrük sistemi gümrük kazançlarını 18 ayda yüzde 49 artırdı, gümrük tetkik evrakı operasyonlarını ise üç haftadan iki güne indirdi. Brezilya’da e-tedarik sistemi 1.6 milyon dolara mülk oldu ve yalnızca 2004’te merkezi hükümetin 107 milyon dolar tasarruf etmesi sağlandı. Bu sistemle hizmete sokulan bütün otomatik ihale sürecinin 35 milyon dolar tasarruf sağlayacağı varsayım ediliyor. Avrupa’da IT alanında kamu tüketmeleri değişik ülkelerden daha süratli çoğalıyor. Asya’da Çin’in toplam e-devlet tüketmelerinin 2006’daki 7 milyar dolar iken, 2008’de 10 milyar dolara erişmesi bekleniyor. Hindistan’ın Milli E-devlet Programı 2007-2012 arasında 5.5 milyar dolar fona sahip bulunuyor. E-devlet uygulamalarında zafer sağlanması içi üst seviye politik vaat ve bunları uygulayacak müesseseler gerekir.”
IT SEKTÖRÜNDE DAHA YAPACAK ÇOK ŞEY VAR
Rapora göre, IT ve alakalı hizmetlerin geniş potansiyelinin yalnızca yüzde 15’lik bir kısmı ticari anlamda kullanılıyor. McKinsey & Company’nin varsayımlarına göre IT hizmetleri dünyada senelik 325 milyar dolarlık bir potansiyel pazar oluşturuyor. ITES denilen bilgi teknolojisinin sağladığı, seyahat, perakende satış, bankacılık, anapara piyasası, sigortacılık gibi sektörlerin ise senelik potansiyel piyasa kıymetlerinin 150 milyon dolar olduğu belirtildi. Gartner Research ise küresel ITES piyasasının bugünkü 170 milyar dolardan 2012’deki 240 milyar dolara çıkacağını varsayım etti. Finansal krizin teknoloji iletişimli tüketmeleri yalnızca kısa vadeli etkileyeceği, bunun senenin ilk iki ya da üç çeyreğini içereceği ancak teknoloji tüketmelerinin 2010 senesinde yine çoğalmaya başlayacağı varsayım edildi.
BÜYÜMEKTE OLAN ÜLKELERİN MAHALLÎ SANAYİLER KURMA OLANAĞINI ELE GEÇİRİYOR
Toplam ihracat içinde bilgi ve bağlantı teknolojilerinin aldığı hissenin azami olduğu ülkelerin Doğu Asya ve Pasifik ülkeleri olduğu belirtilen raporda, bu oranın Filipinler ihracatında yüzde 56, Singapur’da yüzde 46, Malezya’da yüzde 45, Hong Kong’ta yüzde 42, Çin’de ise yüzde 31 olduğu belirtildi. Raporda şu tespit etmeler yer aldı: “-Hindistan bilgi teknolojileri IT hizmetleri ve bilgi teknolojisinin sağladığı hizmetler alanında dünya lideri konumundadır. Hindistan 2007 senesinde 40 milyar dolardan fazla bilgi teknolojisi mahsulü ve bilgi teknolojince sağlanan hizmet ihraç etti. Bu ülkenin toplam mülk ihracatının dörtte birine, hizmet ihracatının ise yarısına karşılık geliyordu. -Kanada ve İrlanda’da sektörde, Çin, Meksika ve Filipinler gibi büyümekte olan ülkeler gibi ehemmiyetli zaferler sağlamışlardır. -Bazı yeni oyuncular da ortaya çıkmaktadır. Çek Cumhuriyeti, Macaristan, Polonya, Romanya ve Rusya kendi IT/ITES Bilgi Teknolojileri/Bilgi Teknolojisi Uygulamaları alanında kendi kapasitelerini daha ufak ölçekte geliştirmişlerdir. Güney Afrika dikkat çekici bir bilgi teknolojisi uygulamaları destinasyonu olarak dikkat toplamaktadır ve Mısır, Fas, Senegal ve Tunus da büyümekte olan bilgi teknolojisi uygulamaları açısından özellikle çağrı ve irtibat merkezleri haysiyetiyle büyümektedir. İsrail kutu programlar için bir lokasyon olarak ortaya çıkmaya başlamıştır.” Bilgi teknolojilerinde IT/ITES yaratılan işlerin, değişik sektörlerde de istihdam yaratılmasına lider olduğu belirtilen raporda, “Hindistan ve Filipinler’de yapılan bir araştırmaya göre, bilgi teknolojisi sektörlerindeki her yeni iş değişik sektörlerde dört ile iki arasında yeni iş yaratılmasına liderlik ediyor” denildi. Bayanların Filipinlerde bilgi harekât teknolojileri ve iletişimli işlerle alakalı sektörlerdeki toplam profesyonel ve teknik emekçilerin yüzde 65’ini oluşturdukları, Hindistan’da ise oranın yüzde 30’u bulduğu belirtilen raporda oranın çoğalacağı kaydolundu.
Bayanlar Türkiyede Çok Az İnternet Kullanıyor
