Bütün 230 bin şahsiyet bir tarikat. Neredeyse teknolojiye tapılacak noktaya gelinen ABD’de elektrik ve telefon kullanmadan ve motorlu vasıtaya binmeden yaşıyor.
ABD’de elektrik, telefon kullanmadan, arabaya binmeden ve her türlü teknolojiyi yalanlayarak yaşayan fazla Hristiyan topluluk Amişlerin popülasyonu, son 16 senede 125 binden 230 bine çıktı.
Elizabettown Üniversitesi’nden Amişler uzmanı Donald B. Kraybill’in yaptığı, 1992-2008 bilgilerini içeren araştırmaya göre, 18. asırda baskılar sebebiyle Avrupa’dan Yeni Dünya’ya göçen topluluk, son 16 senede yüzde 4’lük popülasyon çoğalışıyla ülkenin en süratli gelişen alt topluluğu oldu.
Kraybill, ülkedeki diğer kavmi ve dini toplulukların popülasyon tasarılaması yaptığını, Amişlerin ise son 20 senede ”çok çocuk sahibi olma” siyaseti izlediğini belirterek, toplulukta her ailenin vasati 5-6 çocuk sahibi olduğunu kaydoldu.
Yapılan araştırmaya göre, topluluk içi konutluluk yapan Amişlerin popülasyonu bu süratle gelişmeye devam ederse 2026 senesinde 500 bine yanaşacak. Araba yerine atlı otomobilleriyle erişimi sağlayan, internet, cep telefonu gibi her türlü yeni teknolojiyi yalanlayan, konutlarına elektrik bağlatmayan Amişler, uyumlarını tarımcılık yaparak sağlıyorlar.
Ülkenin pek çok eyaletine dağılmış halde yaşayan Amişlerin en yoğun bulunduğu bölge ise Pensilvanya eyaletindeki Lancester şehri. ABD’nin doğu kısmında bulunan ve şehirlerarası trafik bakımından da yoğun olan Lancester’da anayollarda atlı otomobilleriyle dolaşan Amişler için trafikte de özel tertip etmeler yer alıyor.
Kendi özel kiliselerinde iman etmeyi seçim eden Amişlerin en çok önemsediği şeyler, fazla çocuk sahibi olmak, komşuluk ilişkileri ve akrabalarıyla görüşmek.
Almanca’nın değişik bir şivesiyle konuşan ve anadillerini 200 seneye yakın zamandır bulundukları Amerika kıtasında da kullanmayı sürdüren topluluk, çocuklarını ilköğretimin ardından mektebe yollamıyor.
Giyim stilleriyle de değişik olan Amiş topluluğunda bayanlar uzun kollu ve uzun etekli kıyafetler giyiyor. Kıyafetlerini önlük ve 17. asırdan kalma şapkaları ile bitiriyorlar. Erkekler ise çalışırken askılı kıyafet, günlük hayatta ise koyu renk takım elbise giyerek şapka takıyorlar. Evlendikten sonra tüm erkekler sakal vazgeçiyor.
Amişler, çamaşır ve bulaşıklarını elde deviriyorlar, akşamları mum ışığında oturmayı seçim ediyorlar, atlı otomobilin yanı gizeme zaman zaman bisiklet kullanarak erişimi sağlıyorlar ve akşama kadar tarlalarında çalışıp günbatımına yakın konutlarına çekiliyorlar.
Değişik kültürleri ve hayat stilleriyle insanların alakasını sürükleyen ve kalabalık olarak yaşadıkları Lancester’ı ülkenin en turistik yerlerinden biri haline getiren Amişleri görmek için her gün onlarca tur otobüsü bölgeye geliyor.
Kurdukları köylerde yaşayan bu fazla Hristiyan ve içe kapanık topluluğun yaşamlarını yerinde gözlemlemek isteyen turistler, atlı otomobillerle tertip edilen turlarla köylere gidiyorlar.
Amişleri rahatsız etmemeye de itina gösteren turistler, özel izin dışında resim ve görüntü çekiminin yasak olduğu köylerde Amişlerin hayat stillerine hürmetli davranmaya çalışıyor.
AMİŞLER, İSMİNİ İZMİR’DEN ALAN SMYRNA’DA
Son 20 senede çok süratli biçimde gelişen ve ABD’de 27, Kanada’da ise 2 eyalete dağılan Amişler topluluğunun son olarak yerleştiği şehirlerden biri de ABD’nin Kanada hududunda bulunan Maine eyaletine bağlı Smyrna oldu.
İsmini İzmir’in daha önceki ismi olan Smyrna’dan alan kente, ilk Amişler 1996 senesinde yerleşmeye başladı. Ülkenin değişik şehirlerinden gelerek Smyrna’ya yerleşen grupların süratle çoğalmasıyla bu kentteki Amiş popülasyonu 200’e yanaştı.
1830 senesinde kurulan şehri, kültürlerini yaşatacak ve tarımla uğraşmalarına imkân tanıyacak yer arayışları sonunda seçen Amiş aileleri, burada kurdukları 10’un üzerinde fabrikada işledikleri mahsulleri ABD iç piyasasında satarak uyumlarını sağlıyorlar.
Teknolojiyi takmayan tarikat: Amiş
