Bilgi Teknolojileri ve Bağlantı Müesseseyi bünyesindeki Telekomünikasyon Bağlantı Başkanlığı TİB, binlerce abonesi bulunan online reyin sektörünün aidatlandırılması için Maliye Bakanlığı’na başvurdu.
Türkiye’de bir zaman evveline kadar hemen her İnternet kafede oynanabilen, binlerce fiyatlı abonesi ile en popüler çevrimiçi oyunlardan biri olan K2 Network Inc. işletmesine ait “Knight Online“ isimli internet oyununun, aidatlandırılma olmadığı için internet kafelerde oynatılması TİB ve İçişleri Bakanlığı’nca menedildi.
Firmanın, vekilleri aracılığıyla Ankara 4. Yönet Duruşması’nde açtığı yürütmenin durdurulması operasyonunun reddine ait duruşma kararına itirazda bulunduğunu kaydolan Telekomünikasyon Bağlantı Başkanı Fethi Şimşek, itiraz arzuhalinde, mevzubahisi firmanın Türkiye’deki cirosunun “2006 senesinde 3 milyon 842 bin, 2007 senesinde de 8 milyon 958 bin dolara eriştiği, 2008 senesinde ise Türkiye’de aylık cirosunun 1 milyon doların üzerine çıktığı” bilgisinin yer aldığını belirtti.
Bu tablodan da anlaşıldığı üzere, sektörden kazanılan milyonlarca doların, aidatlandırılmaksızın yurt dışına çıktığını vurgulayan Şimşek, Maliye Bakanlığı Kazanç Yöneti Başkanlığı’ndan mevzunun ödentilendirme ebadının değerlendirilmesini ve gereğinin yapılmasını istediklerini söyledi.
Yakın gelecekte en karlı ve cümbüşlü sektör haline gelmesi öngörülen çevrimiçi reyin online gaming sektörü, tüm ülkelerde genişliyor. Genelde MMORPG* cinsinde geliştirilen çevrimiçi oyunlar, her ülkeden rakamları binlere erişen fiyatlı azalardan alaka görüyor. Türkiye’de de özellikle yurt dışı kaynaklı çevrimiçi oyunlar 13-20 yaşındaki gençler başta olmak üzere geniş kesimlerin ilgisine sürüklüyor. Sektördeki sihrime, birliktesi ödenti kayıplarını da getiriyor.
Sektörde milyonlarca doların aidatlandırılmadan yurt dışına çıkışından rahatsız olan Telekomünikasyon Bağlantı Başkanlığı, online reyin sektörünün yakından izlenmesi ve aidatlandırılması için ilk teşebbüsünü yaptı.
Şimşek, yaptığı açıklamada, sektördeki ödenti kayıplarının her geçen gün çoğalması sebebiyle evvelki gün Maliye Bakanlığı Kazanç Yöneti Başkanlığı’na müracaat ettiklerini bildirdi.
“İnternet Civarında Yapılan Yayınların Tertip Edilmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Kabahatlerle Gayret edilmesi Hakkında Kanun”un 23 Mayıs 2007’de yürürlüğe girdiğini, bu mevzudaki “İnternet Civarında Yapılan Yayınların Tertip Edilmesine Dair Usul Ve Temeller Hakkında İdaremelik”in de 30 Kasım 2007’den itibaren uygulanmaya başlandığını andırdıran Şimşek, online reyin sektörünü yakından izlediklerini belirtti.
ÇEVRİMİÇİ HİZMETLERDE ÖDENTİ MEVZUSU
Çevrimiçi sunulan hizmetlerde şirketlerin ödenti mükellefliğinin geçerliliğinin nerede olması gerektiği tartışıyor. Bu münazaranın en yoğun yaşandığı nokta çevrimiçi reklam dağıtım hizmetleri ve reyin servisleri. Yurt dışı merkezli şirketler, tabi oldukları ödenti yasalarının, merkez bürolarının bulunduğu ülkeye bağlı olduğunu öne sürerek, yabancı ülkelerde yapılan satışlar üzerinden ödenti ödemeyi yalanlıyor ancak, Türkiye’de geçerli olan mevzuat kesilen her bir fatura, gider fişi gibi basılı doküman üzerinden ödenti ödenmesi gerekliliğini ortaya koyuyor.
World of Warcraft oyunun sahibi olan Blizzard Entertainment, Türkiye’de Aral İthalat kanalıyla dağıtılan oyunlarda oyunun ilk satış anında faturasını keserek ödentisini ödüyor ancak, oyunun kesintisiz oynanabilmesi için gereken aylık azalık fiyatının ödemesini tamamen elektronik civarda takip ediyor. Çevrimiçi reyin servislerinin bir çoğunun uyguladığı bu usulde hizmetin sunulması için alınan fiyat üzerinden ödenti ödenmesi mevzubahisi olmuyor. Knight Online gibi kimi oyunlarda da, harcayıcıya erişilirken fiyat arz edilmiyor ancak, oyunun oynanması sırasında bazı özelliklerin açılabilmesi için fiyatlı azalık sistemi uygulanıyor. Ödenti problemi de bu esnada ortaya çıkıyor.
Türkiye’de geçerli olan mevzuat, şirketlerin kazancı üzerinden ödentilendirilmesini öngörüyor. Başka bir ülke merkezli ihracat yapan bir işletme ise Türkiye’de sattığı mülklerden ithalat aidatı ödemek zorunda ancak, İnternet üzerinden yapılan ve sanal olarak fayda sağlayan hizmetler gümrük noktalarından geçirilen mülkler gibi sayılamadığından dolayı aidatlandırılamıyor. Çevrimiçi ticaret yapan bir şirket, eğer Türkiye’de bir temsilciliğe sahip değilse, bu vaziyette kazancı üzerinden ödenti ödemediğinden harcayıcının ödediği fiyat doğrudan satıcı şirkete, aidatlandırılmadan iletiliyor.
Avrupa Birliği’nde bu problem, E-Ticaret Sitesi idaremeliğince, İnternet üzerinden, firmadan harcayıcıya satılan her mülk ve hizmet için ödenti alınmasıyla çözülüyor. Satış yapan şirket birliğe abone bir ülkede heyeti değilse, birlik içindeki harcayıcılara erişebilmek için rastgele bir AB ülkesinde temsilcilik kurmak zorunda ancak, bu uygulama sert şekilde tenkit etiliyor. Hemen tam operasyonların İnternet üzerinden yapıldığı Amerika Birleşik Devletleri’nde ise 2007 senesinden beri çevrimiçi ticaret satış ödentilerine tabi yakalanıyor ve bu vaziyette, satıcının bulunduğu eyalet ile harcayıcının bulunduğu eyalet değişik ise, harcayıcının bulunduğu eyalet idaresinin satıştan ödenti arz etme hakkı bulunmuyor.
*MMORPG: Massively Multiplayer Online Role Playing Game Devasa oyunculu çevrimiçi rol yapma oyunu. Dünya üzerinden binlerce insanın İnternet üzerinden oynadığı oyunlara verilen isimdir. En popüler MMORPG’ler arasında Travian, Ogame, Dark Orbit, World of Warcraft, Knight Online, Second Life, Ultima Online, Lord of the Rings Online gibi oyunlar bulunuyor.
