Son 10 senede hangi internet buluşları yaşamımızda ne gibi farklılıklara neden oldu?
Son senelerde internet teknolojisinde yaşadığımız muazzam gelişimler öylesine süratli ki nasıl bir başkalaşım içinde olduğumuzu dahi fark etmekte zorlanıyoruz. Bir zamanlar bilimkurgu filmlerine mevzu olabilecek yaşam şekilleri artık sıradan bir günün parçası oluverdi. Daha birkaç yıl evvel hayret ettiğimiz bazı yeni teknolojiler bugün nostaljik oldu. Değişen web teknolojileri yalnızca sanal yaşamımızı değil hakikat yaşamımızı da etkiliyor.
Son senelerdeki internet buluşları, sıradan yaşamlarımızı giderek bir bilimkurgu filmine benzetiyor.
Peki son 10 senede hangi internet buluşları yaşamımızda ne gibi farklılıklara neden oldu? Dilerseniz bunlara bir göz atalım.
Wi-Fi: İnternetle 90′lı senelerin sonunda ilk kere tanışanlar dial-up modemleri iyi andıracaklardır. Hele o irtibat kurulurken çıkan sesi hangimiz unutabiliriz? O zamanlar internete girmek için telefon hattınızın her zaman sarih ve bilgisayarınızın da modeme bir kablo aracılığıyla bağlı olması gerekiyordu. Bugün ise Wi-Fi teknolojisi sayesinde artık konutlarımızda, bürolarımızda, lokantalarda, kafelerde, şehirlerarası otobüslerde,alışverişmerkezlerinde, vapurlarda ve hatta uçaklarda internete kablosuz bağlanabiliyoruz. İstanbul Beyoğlu Belediyesi gibi bazı kuruluşlar yurttaşlara fiyatsız Wi-Fi internet imkânı dahi sunuyor.
İnternet teknolojilerinin simge filmi Matrix şayet bugün çekilseydi kahramanımız Neo ensesinden giren bir kabloya gereksinim dinlemeden Matrix’e bağlanabilecekti. Wi-Fi teknolojisi sayesinde Neo büyük bir işkenceden kurtulmuş olacaktı.
Web tarayıcıları: İnternet bir rakamsal bilgi ummanıdır. Bu ummanda her şey muhtelif protokoller, rakamsal standartlar ve programlama dilleri ile şifrelenmiştir. Web tarayıcıları ise bu parolaları açan bir anahtar gibidir. Bu anahtar sayesinde darmadağınık program kodları gözümüzün idrak edebileceği grafiklere, tasarımlara ve yazılara dönüşüyor. Şayet web tarayıcıları olmasaydı internetteki içeriğe ulaşabilmek için bir hayli programlama diline egemen olmamız gerekecekti. Oysa şimdi internette gezmek neredeyse bir çocuk oyuncağı ve çoğumuz için günlük yaşamımızın dağılmaz bir parçası. Alışkanlıklarımızdan dolayı fark etmiyoruz ama web tarayıcılarının internet tecrübemizde oynadığı rol çok büyük.
Web arama motorları: Arama motorları internetin uçsuz bucaksız dünyasında istediğimiz bilgiyi arayıp bulmamıza dayanakçı olurlar. Arama motorları sayesinde internette yolumuzu bulabiliriz. 90′lı senelerin sonuna kadar bir hayli arama motoru vardı ama Google’ın gelmesiyle işler tamamıyla değişti. Değişiklerinden çok değişik ve tesirli algoritmalar kullanan Google sayesinde internetteki bilgiler daha kumpaslı bir biçimde indekslenebildi. Böylece Google hem son kullanıcı için hudutsuz fırsatlar sundu hem de tertemiz ekonomik modeller oluşturdu. Arama neticelerinde üst sıralarda yer alabilmek için Arama Motoru Optimizasyonu SEO teknikleri kullanılmaya başlandı. Hakkında bilgi toplamak istediğimiz bir bireyi, müesseseyi veya mahsulün ismini arama motorunda yazıp bir ön araştırma yapmak sıradan etkinlik haline geldi. “Google’lamak” günlük yaşamda sıkça kullandığımız bir tabir halini aldı.
VoIP: 80′li senelerde Türkiye’de bir konut telefonu bağlatmak için aylarca gizeme beklemek oldukça sıradan bir vaziyetti. Üstelik sağlam bir ‘torpil’e lüzumunuz vardı. 90′lı senelerde ise imkânlar arkasıydı ve artık telefon bağlatmak yavaş yavaş lüks olmaktan çıkıp bir gereksinim halini aldı. Cep telefonlarının da çıktığı 90′lı senelerin son yarıyılında en büyük tasamız yüksek telefon faturalarıyla başa çıkmaya çalışmaktı.
2000′li senelerin ortalarında yaygınlaşmaya başlayan VoIP teknolojisi ise bütün bir bağlantı devrimi oldu. VoIP ile internet üzerinden telefon görüşmeleri yapmak olası hale geldi. Bu teknolojiye Skype şirketi liderlik yaptı. Artık Skype ve eşi programlar desteğiyle hiç fatura ödemeden saatlerce kıtalararası görüşebiliyor, hatta video konferans yapabiliyoruz. Telefon açmak için komşumuza gittiğimiz günleri andırınca VoIP teknolojisi kulağa hakikat bir mucize gibi geliyor.
Web 2.0: Web 2.0, 2004 senesinden itibaren yaygınlaşmaya başlayan ikinci jenerasyon internet hizmetlerinin ismi. Ajax, RSS, XML, XHTML gibi değişik teknolojiler ve gelişmiş sunucular sayesinde internet kullanıcıları kendi içeriklerini oluşturma imkânı sağladılar. Bu teknolojik büyüme YouTube, Facebook, Ekşisözlük, Flickr, Twitter ve bloglar gibi internet kullanıcılarının oluşturduğu rakamsız paylaşım etraflarını olası kıldı. Web 2.0 sayesinde hakikat zamanlı bilgi akışı sağlamak ve tertemiz sosyal ağlar kurmak olası hale geldi.
Sosyal medya: Sosyal medya sayesinde artık her kullanıcı aynı zamanda bir içerik üreticisi haline geldi. Tertemiz insanlarla tanışma ve fikir alışverişinde bulunma fırsatı ortaya çıktı. Sosyal medya sayesinde eşzamanlı bilgi paylaşmak olası oldu. haber alma ve haber verme alışkanlıklarımız değişti.
Sosyal medya denince akla ilk gelenler bloglar, sosyal ağlar Facebook, MySpace, LinkedIn, içerik paylaşım toplulukları YouTube, Flickr, del.icio.us, wikipedia, Podcast’ler ve forumlardır. Sosyal medya bugün öylesine ehemmiyetli hale geldi ki artık firmalar da bu kanalları yoğun bir biçimde kullanmaya ve yazılan alıcı tenkitlerini değerlendirmeye başladılar. Twitter’da 35 bin, Facebook’ta 722 bin takipçisi olan Amerikalı giyim mağazası Güneydoğu Anadolu Projesi’ın, gelen alıcı yorumlarını dikkate alıp logosunu değiştirmekten bırakması buna iyi bir misaldir.
e-bankacılık ve E-Ticaret Sitesi: e-bankacılık sayesinde bankada yapabildiğimiz her şeyi internet üzerine reelleştirebilir hale geldik. e-bankacılığın sağladığı sanal POS gibi imkânlar bize hem çok zaman kazandırdı hem de e-ticaret yapma imkânlarını artırdı. 2005 senesinde Türkiye e-ticaret hacmi 1,4 milyar dolar ortamındaydı, 2009′da bu sayı 10 milyar doları aştı. Büyüyen E-Ticaret Sitesi imkânları alışveriş alışkanlıklarımızı da değiştirdi. Bundan 10 sene evvel, internetten sabah koşusu için spor kundura, öğle yemeği için pizza, akşamki maç için LCD televizyon alabileceğimizi kaçımız hayal edebilirdik?
Uslu telefonlar: Birbilgisayardonanımına eş özellikler taşıyan Palm,Blackberryve Nokia N97 gibi modeller 2000′li senelerin ortalarında iş dünyasında giderek yaygınlaştı. iPhone’la beraber ise uslu telefon kavramı apayrı bir anlam kazandı. Artık uslu telefon deyince hem internette dolaşabileceğimiz, hem GPS’te yol tarifi alabileceğimiz, hem büro uygulamalarını açabileceğimiz, hem sinemaya bilet alabileceğimiz, hem reyin oynayabileceğimiz, hem resim sürükleyebileceğimiz hem de usumuza gelen veya gelmeyen bir hayli uygulamayı kullanabileceğimiz bir platform usumuza geliyor. Tüm bunların üstüne telefonla konuşmak da cabası. Uslu telefonlar sayesinde hem tüm bağlantı lüzumlarımızı aşırısıyla gideriyor hem de artık bilgisayarlara gereksinim dinlemeden bir hayli harekâtımızı rahatlıkla yapabiliyoruz.
Mobil internet: Uslu telefonların geniş kitlelerce kullanılabilmesinin en büyük faktörlerinden biri de mobil internetin giderek ucuzlaması ve daha az fiyatlara daha çok bilgi hattı kullanabilmemiz oldu. Şayet Edge ve 3g teknolojileri bu kadar büyümeseydi bilgisayarda yapmayı hayal dahi edemeyeceğimiz harekâtları uslu telefonlarımızda kullanmaya ekonomik eforumuz yetmezdi. 7 gün 24 saat internete bağlı olduğumuz bu yeni mobil dünyada, çevirmeli ağ ile internete ağır ağır bağlanan 56K modemlerin sesi artık bütün bir geçmiş zaman nostaljisi oldu.
Tablet bilgisayarlar: İlk evvel tablet PC’leri duyduk; dijital kalem desteğiyle çevrilebilir ekranına yazı yazabileceğimiz bu laptop eşi bilgisayarlar hepimizin alakasını çekti. Acaba artık laptopların sonu mu geldi diye düşünürken Apple’ın bu sene içerisinde duyurduğu iPad oyunun kaidelerini tümüyle değiştirdi. iPad ve eşi tablet bilgisayarlar henüz ülkemizde çok yaygınlaşmadı ama genel meyil yüksek çoğalış meylinde.
Uslu telefon ile laptop bilgisayar arasında bir mahsul olan iPad yeni jenerasyon bağlantı taşıtlarının en ehemmiyetli simgeyi oldu. Bir zamanlar Star Trek dizisinde bir bilimkurgu fantezisi olarak ortaya çıkan PADD’ler hakikat olup süratle günlük hayatımızdaki yerini aldı. iPad hudutlu rakamda ülkede piyasaya çıktıktan bütün 80 gün sonra 3 milyon adetlik bir satışa erişti. 2011 sonu satış varsayımı ise takribî 15 milyon. 2014 senesinde ise dünya üzerindeki tablet bilgisayar rakamının 200 milyon adede erişmesi bekleniyor. Tablet bilgisayarlar tertemiz bir ekonominin de başlangıcı anlamına geliyor. Özellikle yayıncılık açısından büyük ehemmiyet taşıyor.
Samsung, Dell, HP, BlackBerry, Asus gibi rakamsız üretici işletmeler tablet piyasasında yerlerini almak için tertemiz modelleri piyasaya sürüyor. İçerik üreticiler geniş ve parlak ekranlı tabletlerin tüm avantajlarını kullanacak özel uygulamalar hazırlıyor. Kullanıcılar ise bu özel uygulamalar sayesinde bugüne kadar hiç alışkın olmadıkları bir mobil internet tecrübesini yaşıyor. Tablet bilgisayarlar ve sundukları pratik uygulamalar yaşamımızda giderek daha çok yer alacaktır. Teknolojinin bu kadar süratli ilerlediği bir çağda bilimkurgu senaryocularının işi artık çok daha güç.
support.web.tr
Yaftalar : Uslu telefonlar Mobil internet
