Dünya Pi günü matematik dünyasında muhtelif aktifliklerle kutlanıyor.
Araştırmaları milattan evvele sabreden ve hala süper bilgisayarlarla sonu bulunmaya çalışılan şöhretli matematik değişmezi ”Pi Rakamı”nın hatırasına Amerika Birleşik Devletlerinde kabul edilen ”Pi Günü” dünya genelinde muhtelif aktifliklerle kutlanıyor.
Elma Pi pastalarının yenildiği, basamakları notalarla ve sözcüklerle eşlenmiş melodi ve şiirlerin okunduğu, mükâfatların dağıtıldığı bu günde, Türkiye Odalar Ve Borsalar Birliği ETÜ Üniversitesi’nde de kutlama faallikleri tertip ediliyor.
Türkiye Odalar Ve Borsalar Birliği ETÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Matematik Kısmı Başkanı Prof. Dr. Ömer Akın, şöhretli matematik değişmezi Pi rakamı hatırasına kabul edilen ”Pi Günü’nün Amerikan tarih formatında 3/14 olarak geçmesi dolayısıyla her sene 14 Mart’ta kutlandığını belirtti. Bu tarihin aynı zamanda Einstein’ın doğum günü olduğunu dile getiren Akın, dünyada ilk ‘Pi günü’ faalliğinin de Amerika Birleşik Devletlerinin San Francisco şehrindeki Exploratorium Müzesinde 1988 senesinde kutlandığını söyledi.
Çemberin etraf uzunluğunun çapına kısmıyla elde edilen pi rakamının tarihinin M.Ö. 2000 senesine direndiğini anlatan Akın, bu tarihte Babilliler’in tüm çemberlerin etrafının çapına kısmının değişmez bir rakama denk olduğunu fark ettiklerini aktardı.
Mısırlılar’ın M.Ö. 1650’de Pi rakamını 3.165, Daha Önceki Yunanda 3,162, Archimedes’in 3 10/71 ve 3 1/7 arasında, Çin ve Greek matematikçilerin de 3.162 olarak hesapladıklarını anlatan Akın, 1436 senesinde şöhretli Semerkantlı Türk Matematikçi Giyasüddün Cemşid El Kaşi’nin, ilk kez pi rakamının kıymetini 16 ondalığa kadar hesapladığını bildirdi.
HALA HESABI YAPILIYOR
Pi rakamının bütün olarak hesaplanmasına ait araştırmaların bilgisayarın buluşuyla sürat kazandığına işaret eden Akın, son olarak Kasım 2002’de bir araştırma grubunun beş sene süren program hazırlama aşamasından sonra Tokyo Üniversitesinde süper bilgisayar ile 400 saate aşkın bir müddette 1.24 trilyon basamağa kadar hesapladığını bildirdi.
Akın, şunları kaydoldu: ”Sonu bulunmayan bu sayı reelinde iki ondalık sayı arasına sıkışmış bir sayıdır. Başka Bir Deyişle ebedî fakat hudutludur. Çember gibi kolay bir biçimde bakiye kadar devam eden bir sayı çıkmaktadır. Hem ilkokul talebesi hem de üniversite profesörü için anlam taşır. Kimine göre fizik ve matematikte görülen bir değişmez, ya da Archimedes değişmezi, Ludolph rakamıdır.
Bilim adamları için onun yeri tartışılmaz. Pi rakamı ile uğraş, insanın doymak öğrenmeyen bilim açlığı ve merakıdır. Onun basamakları bakiye uzarken, matematikte yeni kavramlar ortaya çıktı. Bilgisayarın eforunu ve süratini onunla sınıyoruz. Kısaca Pi, büyümenin bir simgeyidir. Onun gizemini ararken kendinizi ve kainatı keşfetme namsınız oldukça fazladır. Bugün Pi rakamının kainatın gizemlerine dair yanıtlar kapsadığını düşünen insanlar vardır. Ama onun macerayı henüz bitmemiştir. O bazı matematikçiler için mukaddes bir sayıdır.”
Türkiye Odalar Ve Borsalar Birliği Matematik Faallikleri Topluluğu tarafından ”Pi Günü” aktifliklerinin tertip edildiğini bildiren Akın, bu kapsamda yarın saat 16.30’da bir konferans vereceğini bildirdi. Akın, konferansın ardından muhtelif aktifliklerle ”Pi Günü’nün kutlanacağına sözlerine ilave etti.
