Gelecekte cehaletin tanımı değişecek. Okuma-yazma bilmeyen ya da kesin yeterliliklere sahip olmayan anlamında kullandığımız cahil sözcüğü, gelen bilgiyi işleyemeyen ve bilgilerini yenileyemeyenlere söylenen bir sözcük haline gelecek. Kişilerin yoğun veri çağında verileri dürüst kullanması ise ne eyvah ama böylece sık karşılaşılan bir şey değil.
Tehlikeli su parodisi de araştırmalara konu olmuş, insanların işin içine bilimsel terimler girince nasıl da sorgusuz sualsiz her şeyi kabul ettiğini ve dürüst bilginin bile nasıl manipülasyon için kullanılabildiğini bildiren, mükemmel ve oldukça eğlenceli bir misal.
Gerçekten bu parodi başlangıçta 1983 yılında ortaya çıkıyor. ABD’de Michigan’da yayın yapan Durand Express adlı gazete, 1 Nisan’da bilimsel makale olarak gizlediği bir şaka yapmaya karar veriyor. “Dihidrojen Monoksit” adlı maddenin zararlarının listelendiği haberde bu “tehlikeye” dikkat çekiliyor.
1990’ların başında internete de taşınan bu fenomen, Santa Cruz üniversitesinde “Dihidrojen Monoksitin Yasaklanması Koalisyonu” adı bahşedilen parodi oluşumla birlikte, internette ve özellikle üniversiteliler aralarında yayılıyor.
Hatta o dönem 14 yaşında olan bir orta okul öğrencesi Nathan Zorner bile “Ne dek kandırılabiliriz?” adını verdiği projesinde, az önce bahsettiğmiz güvenli olmayan su parodisini kullandı. Bilim fuarında ortalık dolaşan genç bilim meraklısı, “DHMO’nun tehlikelerine dikkat çekmek için” de bir imza kampanyası bile yaptı.
Nathan Zorner’ın deneyinde dihidrojen monoksitin tehlikelerine dikkat çekilirken; özünde dürüst olan bir takım gerçeklerin, insanların anlayamadığı şekilde sunulduğunda nasıl manipülatif olduğu da gözler önüne serilmiş oldu. Orijinal DHMO karşıtları bildirisinde ise bu bileşiğin şu “tehlikeleri” listelendi:
Hidroksil asit olarak da tanıdık bu madde, asit yağmurlarının ana bileşenidir. Sera etkisinde rol oynar Gaz halindeyken önemli yanıklara niçin olabilir Erozyonun nedenlerinden biridir Metallerde aşınmalara ve paslanmaya niçin olur Elektrik sistemlerinde, otomobil frenlerinde arızaların nedenleri arasındadır. Ölümcül kanser tümörlerinin tamamında bu kimyasal görülür.
Bilim fuarına gelen 50 kişiden 43’ü, gencin anlattıklarını içten bularak, bu zararlı kimyasalın yasaklanması için imza verdi. 6 kişi ise değişken kaldığını söyledi. Sadece bir birey bahsedilen maddenin “bildiğimiz su” olduğunu gördü. O da herhalde imza sayısına bakınca kahkaha atmıştır, o konuda bir veri yok.
Yarıyor arkadaşlar. 1983’ten bu yandan bu şaka televizyon ekranlarında, internet sitelerinde, hatta kanun tekliflerinde kendine yer buluyor. zaman zaman durum absürt bir hale bürünüyor, insanlar bildiğimiz suyun yasaklanması için bilinçsiz bir zorlama bile oluşturuyor.
Belki de durumun en gülünç örneği ise Atlanta. Şehrin su şebekesinin dihidrojen monoksit buruşuk olduğu söylendiğinde bir takım gazeteler bu skandalı(!) gündeme taşımıştı. Yetkililer de çıkıp “kent şebekesinde hukuki sınırın aşağıda dihidrojen monoksit” olduğunu söylemiş, terbiyeli halk oldukları için milletin cehaletini yüzüne vurmamışlardı.
