Formula 1’de 3 kere Dünya Şampiyonu unvanını almış, hemen şimdi 34 yaşındayken trajik bir kazayla hayatını kaybeden Ayrton Senna, Formula 1 dünyasının en başarılı ve en efsanevi isimleri arasında yer alıyor.
Senna’nın 4 yaşındayken başlayan ve kısacık hayatında galibiyet üzerine başarı sığdırdığı yarış kariyerine, ölümünün 27. yıldönümünde daha yakından görmek istedik.
21 Mart 1960 yılında Brezilya’nın Sao Paulo şehrinde doğan Senna’ya küçükken motor koordinasyon bozukluğu teşhisi konuldu ve ünlü pilotun o zamanlar ilgisini çeken ve dikkatini ayrıntılarıyla toplayabildiği tek şey vardı; arabalar. Senna’nın babası, oğlunun arabalara ve yarışlara olan ilgisini görünce ona 4 yaşındayken bir go-kart aracı almaya karar verdi ve Senna’nın macerası tam olarak burada başladı.
Hem yaşı hem de tecrübesizliği gereği yarışlara anında katılamayan Senna, piste birincil kere 13 yaşındayken adım attı. Katıldığı ilk yarışta kendisinden fazla daha tecrübeli pilotlarla yarışmacı pilot, tüm zorluklara karşın pole pozisyonunu kapmayı başardı oysa yarış esnasında yaşadığı kaza sebebiyle yarışı tamamlayamadan çekilmek zorunda kaldı.
1978 yılında katıldığı Dünya Karting Şampiyonası’ndan hiçbir süre istediği sonuçları elde edemeyen genç pilot, 1981 yılında Formula Ford yarışlarına katılmaya başladı. Senna, Van Diemen için yarışmaya başladı ve ıslak pistte gösterdiği üstün performans doğru “rainman” unvanını, az önce Formula Ford dönemindeyken aldı.
Formula Ford yarışlarını tekrar tekrar şampiyonlukla sonuçlandıran Senna, Formula 3’e geçti ve burada da 1983 yılında şampiyonluğa ulaştı. 23 yaşındayken Formula 1’e geçti ve burada tekrar tekrar elde ettiği başarılar bir uçtan bir uca Keke Rosberg gibi başarılı pilotları da geçerek pistin en seri ismi haline geldi.
Senna, F1 kariyeri her tarafında Toleman, Lotus, McLaren, ve Williams takımlarında yer aldı. Birden pozitif takımda yer almasına karşın Senna’nın şampiyonluğu tadabildiği tek ekip, McLaren oldu. Başarılı yarış pilotu, birincil dünya şampiyonluğunu 1988, ikincisini 1990 ve sonuncusunu ise 1991 yılında aldı.
Vakit geçtikçe Senna’nın başarısı, öteki pilotlar göre da iltifat ve takdirler almaya başladı. Bir dönem McLaren için yarışan başarılı pilot John Watson, kendi yazdığı bir kitabında Senna için şu ifadeleri kullandı; “Yarış arabasında keza görsel ayrıca de işitsel olarak daha önce hiç karşılaşmadığım bir şeyle karşılaşmıştım. o kadar yetenekliydi ancak arabulucu sözde 4 ayağı ve 4 kolu varmış gibi becerikli bir şekilde kullanıyordu. aniden frene basıyor, vitesi değiştiriyor, gazı köklüyordu ve yarış aracını belirgin bir bıçak gibi tehlikeli, oysa bir o kadar da kontrollü kullanıyordu.”
Senna’nın iyi olduğu tek konu arabalar değildi. Son derece dinç ve renkli bir karaktere sahip olan Senna, 1992’de gerçekleşen Belçika GP’sinde öteki tüm pilotları utandıracak bir davranışta bulundu. Antreman turları sırasında Eric Comas’ın kaza yapması sonucunda kimsenin durup sürücüye takviye etmediğini gören Senna, kendi hayatını da riske atarak aracını kenara çekip Comas’ın hayatını kurtarmıştı.
Comas, kazadan sonra Senna için şu ifadeleri kullanmıştı: “O asıl dair gerçekte fazla artı bir şey hatırlamıyorum. Fırlayan lastik kafama çarpmıştı ve gerçekte de nakavt olmuş durumdaydım. Motor fazla çabuk bir şekilde çalışmaya devam ediyordu ve Senna da bunu duymuş olacak oysa aracını durdurup kendi canını tehlikeye atarak bana yardım etti. Senna beni çekip kurtarmış olmasaydı, araçla birlikte patlamış ve bugün aranızda olamayacaktım.”
Senna ve takım arkadaşı Alain Prost aralarında sahiden de gergin batmış anlar yaşanmaya başlamıştı. Takım arkadaşının ne değin güçlü olduğunu anlayan Prost, Senna ile aralarında soğuk bir savaş başlatmış ve ikili kıyasıya bir rekabetin içerisine girmişti.
1989 Japonya Grand Prix’inde epeyce antipatik anlar yaşanmış, Senna şampiyonluk için ellerinden gelen her şeyi yapmaya çalışmıştı. Yarışın sonlarına doğru ikili aralarında bir kaza yaşanmıştı ve Prost arabadan inmek zorunda kalırken, Senna pite geri dönüp arka kanadını değiştirdikten daha sonra yarışa devam etmiş, kazanan olmuştu.
Senna’nın yarışa devam ettiğini görebilen Prost, FIA Başkanı Jean-Marie Balestre’ye Senna’nın şikan yolunu kullandığı gerekçesiyle şikayette bulundu. Durumu tahlil altına bölge kurul, Prost’u haklı bularak Senna’nın şampiyonluğunu elinden alıp unvanı Alessandro Nannini’ye vermişti.
Formula 1 1984 sezonunda baştan Williams için yarışmaya başlayan Senna’nın bu sezondaki başarısı, efsanevi pilotu hoşnutluk etmeye yetmemişti. O sezonda birden fazla trajik durum yaşanmış; antrenman turlarında Rubens Barrichello büyük bir kaza yapmış ve Roland Ratzenberger, yerleştirme turlarında geçirdiği kaza sonucunda hayatını kaybetmişti.
FIA Formula Güvenlik ve Tıbbi Delegesi ve kazalardan sorumlu ilk müdahale ekibinin başı Sid Watkins, o dönemde Senna’ya psikolojik destekte bulunmuş, mental olarak daha iyi hissetmesini sağlamaya çalışmıştı. Watkins, Senna’ya emekli olması konusunda tavsiyede bulunduğunu ama başarılı pilotun yarışlara inatla devam etmek istediğini belirtti.
Senna, 1 Mayıs 1994 yılında gerçekleşen San Marino GP’sine süratli bir açılış yapmıştı ve yarışı birincil sırada götürüyordu. Yaşanan bir kaza sonucunda güvenlik aracı devreye girmiş ve 6. turda yarış, kaldığı yerden devam etmişti. Michael Schumacher, yarıştan çok sonra verdiği bir röportajda, daha 6. turdayken Senna’nın Tamburello virajına çok tehlikeli bir şekilde girdiğini, aracın yalpalandığını gördüğünü dile getirmişti.
7. tura geldikten sonradan saatte 307 kilometre hızla Tamburello virajına giren pilot, virajı alamayıp çabuk bir şekilde virajın kenarındaki duvara çarptı. Kaza, Senna’nın kaskını etkisiz bırakacak derecede şiddetliydi ve 34 yaşındaki genç pilot, kafasının bambaşka bölgelerinden aldığı darbeler sonucunda beyin travması geçirerek durum uygun hayatını kaybetti.
Jurnal hayatında ve bilhassa Formula 1 kariyerinde son derece başarılı, kararlı ve enerjik olan Senna’nın hayatı, böylesine trajik bir olayla sonuçlanmış oldu. Henüz 4 yaşındayken adım attığı yarış dünyasına fazla genç bir yaşta veda eden Senna, ölümünün ardından yaklaşık olarak 27 yıl geçmesine karşın bugün hala F1 dünyasının en efsane isimleri aralarında yer alıyor.
