Operasyoncu, bilgisayarın beyni kalitesindeki en ehemmiyetli bileşendir. Değişik cihazlardan gelen bilgileri matematiksel operasyonlar takviyeyi ile işler, neticeye erişir ve neticeyi zorunlu yerlere yollar. Çalışabildikleri maksimum saat süratleri başka bir deyişle frekansları sınıflandırılmalarına dayanakçı en ehemmiyetli kriterdir. Çalıştıklarında çok ısınırlar, dolayısıyla üzerlerine soğutucu ve fanlar yerleştirilir.
Misyonu
Misal olarak 2 ve 3 ü topla neticeyi bana ilet komutu verildiğinde operasyoncu hemen aritmetik merkezini devreye sokar, harekâtı reelleştirir ve neticeyi bize iletir. Benzer biçimde özel bir usulle kodlanmış MP3 dosyalarını açar, işler ve zorunlu bilgiyi ses kartına iletir. Kısacası hesaplaması veya karar verilmesi gereken her şeyde operasyoncu devreye girer Hesaplama harekâtlarında “aritmetik”, karar verilmesi gereken operasyonlarda da “mana” birimi devreye girer.
Harekâtçıların yapısı hiç bir mekanik parçası olmayan tamamen devreler ve transistörlerden oluşur. İçlerinde milyonlarca transistor bulunur ve bu transistorlerin rakamı ne kadar fazla olursa operasyoncu okadar süratli olur. Harekâtçıların süratleri MHZ MegaHertz türünden ölçülür. Natürel olarak bu sayı ne kadar yüksek olursa, sürati de o kadar yüksek olur.
Harekâtçılar fabrikada emin sürat ararlıklarında üretilirler. Meselâ bir operasyoncu fabrikada 200-400 MHZ sürati arasında üretilmiştir. Son kullanıcıya başka bir deyişle bizlere operasyoncu 200 MHZ süratinde kazanç. Fakat “overclock” sayesinde operasyoncunun desteklediği maksimum sürate erişilebilir. Overclock harekâtı operasyoncu üzerindeki ve anakart üzerindeki jumperlardan ayarlanır. Bu sayede bir operasyoncu, kendi süratinin iki katına çıkılabilmektedir. Ama overclock harekâtı şuursuzca yapıldığı takdirde operasyoncu ve anakartın yanma tehlikeyi çok yüksektir. Yalnızca profesyonel kullanıcılar tarafından yapılmalıdır. Artı overclock harekâtı, operasyoncunun daha süratli çalışmasını dolayısıyla daha çok ısınmasını sağlar ve zorunlu soğutma harekâtları yapılmayıp harekâtçıya daha eforlu bir fan takılmazsa bilgisayar çok sık kilitlenir. Bu ve bunun gibi vaziyetlerde operasyoncunun yanma ihtimali çok yüksektir. Overclock harekâtı çoğu şahıs tarafından yadırganır ve önerilmez.
Yapısı
3-4 santimetrekare büyüklüğünde bir silikon katman içinde milyonlarca transistörden oluşurlar. Harekâtçıların oluşturulmasını sağlayan sistem mikron teknolojisidir. Bu teknoloji sayesinde bir kaç santimetrekarelik bir alana milyonlarca transistor sığdırabilmek olasıdır.
